De tijd van Feike Asma in Maassluis

Het moment dat Feike Asma in Maassluis vaste organist werd zal ik niet snel vergeten. Dat was op 3 oktober 1965 tijdens een zondagse eredienst en een dag later moest ik in militaire dienst. In maart 1967 heb ik de militaire dienst weer mogen verlaten. Als ik op zondagochtend vanuit Maassluis-West naar de Grote Kerk liep (ik woonde toen uiteraard nog thuis) hoopte ik altijd dat de bekende Volkswagen Kever mij voorbij zou rijden en als dat zo was wist ik dat in het in alle opzichten een goede dienst zou worden. Niet alleen vanwege de preek maar ook vanwege het orgelspel. Zeker tijdens het voorspel voor de collecte als na afloop wanneer de kerk uitging. Er waren dan vaak nog een heleboel mensen die bleven luisteren.
Niet dat het spel van de heer van Westenbrugge slecht was.
Vóórdat Feike Asma in Maassluis organist werd had ik hem al vanaf mijn jeugd horen spelen in o.a. Rotterdam (Wilhelminakerk). Ik woonde toen met mijn ouders nog in Rotterdam en wij gingen regelmatig op zaterdagavond naar de Wilhelminakerk (Piet van Egmond, Jan Bonefaas en Feike Asma speelden daar regelmatig). Jan Bonefaas is begonnen met orgelspelen in de kinderkerk in Rotterdam-Delfshaven waar mijn vader de leiding had. Dus die hebben we ook goed gekend.
Daarnaast ging ik al veel naar concerten in o.a. Dordrecht, Gorinchem en Den Haag.
Wie had toen ooit kunnen denken dat ik Feike Asma zo goed zou leren kennen. Maar nu weer terug naar de tijd in Maassluis.

Vanaf het ontstaan van de orgelcommissie heb ik Feike Asma al leren kennen aangezien ik toen met Jan van Westenbrugge om de veertien dagen op zaterdagmiddag aanplakbiljetten op ging hangen in met name het Westland voor de concerten en zodoende raakte ik ook bevriend met mijn huidige zwager, bij wie ik inmiddels al meer dan 30 jaar de vaste registrant ben tijdens zijn concerten. Het was goed om met name na de concerten met Feike Asma nog na te praten over het programma maar ook te zien hoe hij vaak, al na een week vol concerten, volledig op was.
Vanaf het moment dat ik verkering kreeg met mijn huidige echtgenote en ik op zondagochtend haar thuis ging halen, wist ik altijd al of Feike Asma zou spelen of de heer van Westenbrugge, want als de heer van Westenbrugge moest spelen (soms onverwachts omdat Feike Asma erg laat was thuisgekomen van een concert ergens in Nederland en om negen uur nog naar mijn schoonvader belde) vroeg hij mij of ik mee ging om te registreren. Dat was voor hem makkelijker.
Ik hielp meestal nog mee om programma's te verkopen met de concerten en zodoende heb ik ook erg veel mensen leren kennen in de orgelwereld.
Als Feike Asma een Jan Zwartherdenking speelde vroeg hij van tevoren aan mijn schoonvader of aan mijn vader mee te delen of de mensen niet wilden applaudisseren vanwege het karakter van de avond.
Ik heb hem ook dikwijls ontmoet na afloop van de kerkdienst bij mijn schoonouders thuis of bij mijn ouders thuis als hij met mijn vader kwam praten over de nieuwe serie concerten in de Grote Kerk. We hadden altijd goede gesprekken met elkaar.
Jammer genoeg is deze grote organist in 1984 ons ontvallen en met weemoed maar ook dankbaar denk ik nog steeds terug aan de tijd dat ik hem gekend heb.

Met name de bewerking van 'Komt als kind'ren van het licht' heeft voor ons een bijzondere betekenis: deze bewerking heeft Feike Asma gespeeld tijdens onze huwelijksdienst en het is ook gespeeld bij de uitvaart van mijn vader.

Tot slot:

“FEIKE ASMA, BEDANKT VOOR WAT U TIJDENS UW LEVEN HIER OP AARDE VOOR MIJ HEEFT BETEKEND.
DIT GELDT ZOWEL VOOR DE CONCERTEN DIE U GAF ALS VOOR UW SPEL BIJ DE ZONDAGSE EREDIENSTEN.
OOK BEN IK DANKBAAR VOOR DE PERSOONLIJKE CONTACTEN DIE ER MOCHTEN ZIJN”

Ton Post
Maassluis
september 2004

F. P. VAN WESTENBRUGGE

8 september 1909 Zierikzee - 16 januari 1972 Maassluis.

De heer van Westenbrugge heeft les gehad van de organist Adriaan Kousemaker (1909-1984), die onder meer organist was van de Magdalenakerk te Goes. Na op diverse plaatsen gewoond te hebben verhuisde het gezin van Westenbrugge in 1958 naar Maassluis, waar de heer van Westenbrugge hoofd van de Koningin Wilhelminaschool werd. In Brouwershaven was de heer van Westenbrugge organist geweest en in Haamstede dirigent van het Hervormd Kerkkoor, en zodoende kwam hij door zijn muzikale activiteiten al snel in contact met de heer Willem Oranje, de toenmalige organist van de Grote Kerk te Maassluis.

Tijdens vakantie of ziekte verving hij Willem Oranje. Ook dirigeerde de heer van Westenbrugge jarenlang de samenzang tijdens de aubade op Koninginnedag op de Markt in Maassluis. Door de orgelconcerten die destijds door de Stichting Orgelcentrum ook in Maassluis georganiseerd werden leerde de heer van Westenbrugge andere organisten kennen, waaronder Feike Asma. Toen Willem Oranje op 2 april 1965 plotseling overleed, kwam de functie van organist vrij. De heer van Westenbrugge werd toen automatisch eerste organist.
Het was de heer van Westenbrugge die Feike Asma er toe heeft aangezet organist in Maassluis te worden. Eigenlijk voelde hij weinig voor deze functie aangezien er toen nogal wat mankementen aan het orgel waren die hij tijdens concerten ontdekt had. Maar op aandringen heeft hij twee diensten op zondag proefgespeeld en dat beviel goed van beide kanten. Er waren toen ook plannen om de Lutherse Kerk in Den Haag voor een tijdje te sluiten wegens restauratie en dan zou Feike Asma dus tijdelijk zonder orgel zitten.

Op zondag 3 oktober 1965 werd Feike Asma 'ingeleid' in zijn functie in een dienst die werd geleid door Ds. E. H. Kalkman en waarin tevens 10 kinderen werden gedoopt.
Al vrij snel daarna werd er een eigen orgelcommissie opgericht met als voorzitter Feike Asma, secretaris de heer van Westenbrugge en de heer D.Pons als penningmeester. Daarnaast nog enkele leden zoals de heer A.van Oosten en de heer P. Post.
Niet alleen orgelconcerten maar naderhand ook zangdiensten op zaterdagochtend werden georganiseerd.
Op 16 januari 1972 kwam er plotseling een einde aan het leven van de heer F. P. van Westenbrugge. Die avond had hij nog de dienst in de Grote Kerk gespeeld en was hij eigenlijk al niet in orde maar wilde toch zijn plicht vervullen. Zoon Jan was met hem meegegaan en aangeboden de dienst over te nemen maar hij wilde daar niets van weten.
De begrafenis vond plaats op vrijdag 21 januari 1972, na een dienst in de Grote Kerk met als voorganger Ds. R. Heusinkveld en organist Feike Asma. De tekst was uit Johannes 14 vers 1-14 'In het huis mijns Vaders zijn vele woningen'. Helaas heb ik geen liturgie meer van deze dienst.
Alleen zoon Jan is in de voetsporen van zijn vader getreden en is nu een veelgevraagd concertorganist en kerkorganist in de Hervormde Kerk te Wateringen.

Bron: Ton Post

P. POST

2 oktober 1920 Rotterdam - 17 december 1981 Naaldwijk
Na het overlijden van de heer van Westenbrugge heeft mijn vader het secretariaat van de orgelcommissie overgenomen.
Het eerste concert in de serie 1972 was een Paasconcert op 8 april door Dirk Jansz. Zwart met een programma 'In memoriam de heer F. P. van Westenbrugge, in leven secretaris van de Orgelcommissie Grote Kerk te Maassluis'.

Orgelkoraal 'Morgenglans der eeuwigheid' van Jan Zwart
Vier koraalbewerkingen van F.P.van Westenbrugge
Voorspel en koraal Gezang 113; Voorspel en koraal Psalm 68; Duo 'Gebed des Heren' en Voorspel Gezang 105 'Ik heb de vaste grond gevonden'
Delen uit 'Suite Passie en Pasen' van Jan Zwart
Choralvorspiel 'Jesus Christus, der den Zorn Gottes von uns wandt' van Joh.Seb.Bach
Preludium en fuga in h-moll van Joh.Seb.Bach
Choralvorspiel 'Erbarm dich mein, o Herre Gott' van J.N.Hanff
Scherzo en Andante cantabilé uit Symphonie IV van Charles Marie Widor
Fugue in g-mineur van Marcel Dupré
'Neem Heer mijn beide handen' en Postludium en fuga 'Alle roem is uitgesloten' van Jan Zwart

Mijn vader (zelf ook organist, al kon hij geen noten lezen maar heeft zichzelf alles aangeleerd, in het gebouw Zalencentrum en naderhand Koningshof in Maassluis-West) is secretaris geweest tot aan zijn plotselinge overlijden. Hij zat die ochtend in de bus naar zijn werk in Den Haag nog met een collega te praten en toen die collega iets terug zei kreeg die geen antwoord meer en was mijn vader overleden.
Op 22 december 1981 vond de begrafenis plaats, voorafgegaan door een rouwdienst in de Grote Kerk. Voorganger was ds. D. D. Lucas en organist Feike Asma.
Bij het uitdragen van de overledene vanuit de kerk werd op ons verzoek gespeeld 'Komt als kind'ren van het licht'

Bron: Ton Post

HUWELIJKSDIENST

Op vrijdag 30 juli 1971 ben ik getrouwd met Pieternella Johanna Catharina van Westenbrugge. (Nel)
Als voorbereiding op ons huwelijk moesten we uiteraard een datum plannen voor stadhuis, kerkgebouw, organist, locatie receptie etc.
Wij wilden graag Feike Asma als organist maar het was de vraag of hij dat wilde doen want normaal gesproken liet hij de trouw- of rouwdiensten meestal over aan de tweede organist, aangezien hij vanwege concerten vaak weg was.
Enkele maanden vóór ons huwelijk zijn wij na afloop van een ochtenddienst samen met mijn (toen a.s.) schoonvader naar het orgel gegaan om met Feike Asma te praten. Netjes gewacht tot hij klaar was met spelen en hij alle registers had dichtgedaan. Toen hij ons opmerkte kregen wij een hand en hij begroette ons. Ik durfde in eerste mijn vraag niet te stellen maar mijn schoonvader hielp mij over de drempel. En het antwoord van Feike Asma was: Natuurlijk speel ik bij jullie als jullie gaan trouwen. Ik hoor het wel als er nog bepaalde wensen zijn.

De dienst werd geleid door ds. R. Heusinkveld en verliep als volgt: